Η Narges Mohammadi, βραβευμένη με το Νόμπελ Ειρήνης το 2023 και μία από τις πιο ισχυρές φωνές υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών και των ελευθεριών στο Ιράν, τιμωρείται εκ νέου από το καθεστώς με επτά επιπλέον χρόνια φυλάκισης. Το «έγκλημά» της: η επιμονή της να διεκδικεί αξιοπρέπεια, ισότητα και ανθρώπινα δικαιώματα.
Η 53χρονη ακτιβίστρια βρισκόταν στη διαβόητη φυλακή Evin από το 2021. Τον Δεκέμβριο του 2024 έλαβε προσωρινή άδεια για λόγους υγείας, η οποία αρχικά θα διαρκούσε μόλις 21 ημέρες. Η διεθνής πίεση από οργανώσεις, ακτιβιστές και κυβερνήσεις οδήγησε στην παράταση της ελευθερίας της, χωρίς ωστόσο να σταματήσει ούτε στιγμή τη δημόσια δράση της. Τον Δεκέμβριο του 2025 συνελήφθη ξανά.
Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, από τις 2 Φεβρουαρίου η Mohammadi βρισκόταν σε απεργία πείνας, μια πράξη διαμαρτυρίας που αντιμετωπίστηκε από τις ιρανικές αρχές ως λόγος νέας καταδίκης. Όπως επιβεβαίωσε ο δικηγόρος της Mostafa Nili, το «Επαναστατικό Δικαστήριο» της Μασχάντ της επέβαλε ποινή 6 ετών φυλάκισης για “συγκέντρωση και συμπαιγνία”, 1,5 έτους για “προπαγάνδα”, απαγόρευση εξόδου από τη χώρα για δύο χρόνια και εσωτερική εξορία στην πόλη Χοσφ. Οι ποινές αυτές προστίθενται σε προηγούμενες καταδίκες που φτάνουν συνολικά σχεδόν τα 14 χρόνια.
Η νέα σύλληψη συνδέεται με τη συμμετοχή της σε διαδήλωση στη μνήμη του Ιρανού δικηγόρου ανθρωπίνων δικαιωμάτων Khosrow Alikordi, στη Μασχάντ. Πλάνα από τη συγκέντρωση τη δείχνουν να φωνάζει συνθήματα για δικαιοσύνη — μια πράξη που στο Ιράν εξακολουθεί να τιμωρείται.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εύθραυστη κατάσταση της υγείας της. Η Mohammadi έχει υποστεί καρδιακά επεισόδια, έχει χειρουργηθεί ενώ βρισκόταν στη φυλακή και το 2024 υποβλήθηκε σε επέμβαση για την αφαίρεση ύποπτου όγκου. Οι υποστηρικτές της κάνουν λόγο για επιδείνωση της κατάστασής της μετά την απεργία πείνας.
Η Narges Mohammadi αποτελεί σύμβολο αντίστασης για τις γυναίκες, τα καταπιεσμένα φύλα και τις κοινωνικές μειονότητες στο Ιράν. Στήριξε ενεργά το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» μετά τον θάνατο της Mahsa Amini και μίλησε ανοιχτά για το «απαρτχάιντ των φύλων», αμφισβητώντας δημόσια το θεοκρατικό σύστημα.
Το Νόμπελ Ειρήνης της απονεμήθηκε για «τον αγώνα της κατά της καταπίεσης των γυναικών στο Ιράν και την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας για όλους». Τα παιδιά της παρέλαβαν το βραβείο εκ μέρους της στο Όσλο, καθώς η ίδια βρισκόταν φυλακισμένη.
Με 13 συλλήψεις και 5 καταδίκες, η Mohammadi συνεχίζει να πληρώνει βαρύ τίμημα για τη φωνή της. Σε έναν κόσμο που μιλά όλο και περισσότερο για συμπερίληψη, ισότητα και ανθρώπινα δικαιώματα, η περίπτωσή της υπενθυμίζει ότι για πολλές γυναίκες και ακτιβίστριες η διεκδίκηση παραμένει πράξη υψηλού κινδύνου — αλλά και βαθιάς αξιοπρέπειας.
