Η ισότητα των φύλων δεν αποτελεί απλώς έναν δείκτη κοινωνικής προόδου. Είναι βασικός πυλώνας μιας συμπεριληπτικής κοινωνίας, όπου κάθε άτομο — ανεξαρτήτως φύλου — έχει ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση, την εργασία, τη λήψη αποφάσεων και τη δημόσια ζωή.
Σύμφωνα με τον Δείκτη Ισότητας των Φύλων του European Institute for Gender Equality (EIGE), η Ελλάδα για το 2026 συγκεντρώνει 57 στα 100, καταλαμβάνοντας την 22η θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκή Ένωση — την υψηλότερη θέση που έχει επιτύχει τα τελευταία χρόνια. Παρότι η πρόοδος είναι εμφανής, η χώρα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου (63,4), γεγονός που αναδεικνύει ότι η διαδρομή προς την ουσιαστική ισότητα παραμένει ανοιχτή.
Ο Δείκτης αξιολογεί έξι βασικούς τομείς — Εργασία, Χρήμα, Γνώση, Χρόνος, Εξουσία και Υγεία — ενώ περιλαμβάνει ειδική αποτίμηση για τη Βία κατά των Γυναικών και τις Διασταυρούμενες Ανισότητες. Η κλίμακα κυμαίνεται από το 0 (πλήρης ανισότητα) έως το 100 (πλήρης ισότητα).
Εξουσία: Βελτίωση στους αριθμούς, απόσταση στην εκπροσώπηση
Η συμμετοχή των γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων παρουσιάζει άνοδο τα τελευταία χρόνια, με σημαντική αύξηση της βαθμολογίας από το 2020. Ωστόσο, με 26,2 μονάδες, η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει χαμηλή επίδοση στον τομέα της εξουσίας.
Η εκπροσώπηση των γυναικών στην πολιτική και στην οικονομική ηγεσία παραμένει περιορισμένη, γεγονός που αποδεικνύει ότι η ισότιμη συμμετοχή δεν έχει ακόμη εδραιωθεί ως κανονικότητα.
Εργασία: Δομικά εμπόδια και έμφυλα στερεότυπα
Στον τομέα της εργασίας, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 21η θέση στην ΕΕ. Η πλήρης απασχόληση παραμένει κυρίως ανδρικό προνόμιο, ενώ οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σε διοικητικές και ηγετικές θέσεις.
Το χάσμα γίνεται ακόμη πιο εμφανές στα νοικοκυριά με παιδιά, όπου το βάρος της φροντίδας εξακολουθεί να επιβαρύνει δυσανάλογα τις γυναίκες. Αυτό περιορίζει την επαγγελματική τους εξέλιξη και διαιωνίζει έναν φαύλο κύκλο ανισοτήτων.
Γνώση: Εκπαιδευτική υπεροχή χωρίς αντίστοιχη επαγγελματική αναγνώριση
Η Ελλάδα σημειώνει ιδιαίτερα θετική επίδοση στον τομέα της γνώσης, με 58,7 μονάδες, καταλαμβάνοντας την 7η θέση στην ΕΕ. Οι γυναίκες υπερέχουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ενώ σημαντικό ποσοστό αποφοίτων σε τεχνολογικά και επιστημονικά πεδία είναι γυναίκες.
Ωστόσο, η εκπαιδευτική επιτυχία δεν μεταφράζεται πάντα σε ίσες ευκαιρίες στην αγορά εργασίας, γεγονός που αποκαλύπτει το χάσμα ανάμεσα στη γνώση και στην πραγματική πρόσβαση στην εξουσία και στο εισόδημα.
Χρόνος: Το αόρατο φορτίο της άμισθης εργασίας
Η Ελλάδα καταγράφει χαμηλή επίδοση στον τομέα του χρόνου (56/100), καταλαμβάνοντας την τελευταία θέση στην ΕΕ.
Η άνιση κατανομή της οικιακής και φροντιστικής εργασίας επιβαρύνει κυρίως τις γυναίκες, περιορίζοντας τον διαθέσιμο χρόνο τους για επαγγελματική και κοινωνική συμμετοχή. Η άμισθη εργασία εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο αόρατους αλλά καθοριστικούς παράγοντες έμφυλης ανισότητας.
Χρήμα: Το οικονομικό χάσμα παραμένει
Παρά τη σταδιακή βελτίωση, οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν χαμηλότερα εισοδήματα σε σύγκριση με τους άνδρες. Το οικονομικό χάσμα επηρεάζει ιδιαίτερα τις μονογονεϊκές οικογένειες και ενισχύει τον κίνδυνο φτώχειας.
Η οικονομική ισότητα αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την ουσιαστική ενδυνάμωση και την πλήρη κοινωνική συμμετοχή.
Υγεία: Θετικές επιδόσεις με άνισες προσβάσεις
Η χώρα εμφανίζει σχετικά υψηλές επιδόσεις στον τομέα της υγείας, ωστόσο παραμένουν κοινωνικές και μορφωτικές ανισότητες. Οι γυναίκες χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες πρόληψης και φροντίδας.
Η συμπεριληπτική πολιτική υγείας απαιτεί στοχευμένες παρεμβάσεις που δεν αφήνουν καμία κοινωνική ομάδα πίσω.
Βία κατά των Γυναικών: Η πιο σκληρή υπενθύμιση της ανισότητας
Στον τομέα της βίας, η Ελλάδα εμφανίζει ιδιαίτερα χαμηλή βαθμολογία (24,6 μονάδες στα διαθέσιμα συγκριτικά στοιχεία). Η συχνότητα των περιστατικών και η περιορισμένη αναφορά της βαριάς βίας αποτυπώνουν μια βαθιά κοινωνική πρόκληση.
Η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ασφάλειας — είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για τη δημοκρατία, την ισότητα και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Από τη μέτρηση στη δράση
Η βελτίωση της θέσης της Ελλάδας δείχνει ότι τα βήματα προς την ισότητα είναι υπαρκτά. Ωστόσο, η πραγματική συμπερίληψη απαιτεί διαρκή πολιτική βούληση, θεσμικές παρεμβάσεις, αλλαγή κουλτούρας και ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών.
Η ισότητα των φύλων δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιοσύνης. Είναι επένδυση στη βιωσιμότητα, την κοινωνική συνοχή και τη δημοκρατική ποιότητα της χώρας. Και αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια κοινωνία που σέβεται τη διαφορετικότητα και αξιοποιεί το σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού της.
