Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ψηφίστηκε από τη Βουλή και αποτελεί πλέον νόμο του κράτους, εισάγοντας 8 σημαντικές παρεμβάσεις στους τομείς της αναπηρίας και της στέγασης. Οι νέες ρυθμίσεις στοχεύουν στην ενίσχυση της αυτονομίας, της προσβασιμότητας και της κοινωνικής ένταξης, προωθώντας ένα πιο σύγχρονο και συμπεριληπτικό μοντέλο κοινωνικής πολιτικής.

Σύμφωνα με το Υπουργείο, η νέα νομοθεσία σηματοδοτεί τη μετάβαση από μια πολιτική που βασίζεται κυρίως στην οικονομική ενίσχυση, σε μια προσέγγιση που επενδύει στις ίσες ευκαιρίες, την ανεξάρτητη διαβίωση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Οι τέσσερις παρεμβάσεις για την αναπηρία

Στον τομέα της αναπηρίας θεσμοθετούνται τέσσερις βασικές παρεμβάσεις:

• Η καθολική εφαρμογή του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού.
• Η μόνιμη εφαρμογή του προγράμματος Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης.
• Η ενίσχυση της υποστήριξης των ατόμων με αναπηρία όρασης.
• Η βελτίωση της προσβασιμότητας σε κατοικίες και χώρους εργασίας.

Η συνολική ετήσια χρηματοδότηση των παρεμβάσεων ανέρχεται σε 85 εκατομμύρια ευρώ και κατανέμεται ως εξής:

• 50 εκατ. ευρώ για τον Προσωπικό Βοηθό.
• 15 εκατ. ευρώ για την Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση.
• 10 εκατ. ευρώ για παρεμβάσεις προσβασιμότητας.
• 10 εκατ. ευρώ για τις Μονάδες Ημιαυτόνομης Διαβίωσης.

Επέκταση του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού

Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού αποκτά πλέον μόνιμο χαρακτήρα και επεκτείνεται σε ολόκληρη τη χώρα, εξασφαλίζοντας τη συνέχιση της υποστήριξης για όσους ήδη συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Παράλληλα, το ηλικιακό όριο ένταξης αυξάνεται από τα 65 στα 67 έτη, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις προβλέπεται δυνατότητα συμμετοχής έως και την ηλικία των 75 ετών.

Επιπλέον, για ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, προβλέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η δυνατότητα να αναλαμβάνουν τον ρόλο του προσωπικού βοηθού συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού.

Μόνιμη εφαρμογή της Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης

Το πρόγραμμα Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης θεσμοθετείται ως μόνιμη δημόσια πολιτική και αφορά 2.000 οικογένειες με παιδιά ηλικίας έως έξι ετών που παρουσιάζουν αναπηρία, αναπτυξιακές δυσκολίες ή αυξημένη πιθανότητα εμφάνισής τους.

Η υποστήριξη παρέχεται από διεπιστημονικές ομάδες, μέσω εξατομικευμένων σχεδίων παρέμβασης, με ενεργό συμμετοχή της οικογένειας, ώστε να ενισχύεται η ανάπτυξη και η κοινωνική ένταξη των παιδιών ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους.

Ενίσχυση της υποστήριξης για τα άτομα με αναπηρία όρασης

Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία δωρεάν προγράμματος επιμόρφωσης εκπαιδευτών κινητικότητας και προσανατολισμού, το οποίο θα υλοποιείται από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών (ΚΕΑΤ).

Σήμερα, περίπου 17.000 άτομα με τύφλωση εξυπηρετούνται από μόλις εννέα εκπαιδευτές κινητικότητας. Με τη νέα παρέμβαση επιδιώκεται η αύξηση του αριθμού των εξειδικευμένων επαγγελματιών, ώστε περισσότεροι άνθρωποι να αποκτήσουν τα απαραίτητα εφόδια για ασφαλή μετακίνηση και ανεξάρτητη διαβίωση.

Προσβασιμότητα σε κατοικίες και χώρους εργασίας

Θεσπίζεται πρόγραμμα επιχορήγησης παρεμβάσεων για την προσαρμογή κατοικιών και χώρων εργασίας στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία.

Στόχος είναι η άρση των φυσικών εμποδίων, η ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης και η ουσιαστική συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή.

Οι τέσσερις παρεμβάσεις για τη στέγαση

Στον τομέα της στέγασης προβλέπονται τέσσερις σημαντικές αλλαγές:

• Δημιουργία 2.000 κοινωνικών κατοικιών μέσω της αξιοποίησης ανενεργών στρατοπέδων.
• Επιτάχυνση των διαδικασιών αλλαγής χρήσης γης και κτιρίων για οικιστική αξιοποίηση.
• Διεύρυνση του Προγράμματος Δημογραφικής Ανάπτυξης.
• Φορολογικά κίνητρα για ακίνητα που διατίθενται για κοινωνική κατοικία ή Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης.

Οι νέες κοινωνικές κατοικίες θα δημιουργηθούν σε ανενεργά στρατόπεδα, αυξάνοντας το διαθέσιμο απόθεμα προσιτής κατοικίας. Παράλληλα, απλοποιούνται οι διαδικασίες αλλαγής χρήσης γης και κτιρίων, ώστε να επιταχύνεται η μετατροπή τους σε κατοικίες. Για τις συγκεκριμένες κατοικίες προβλέπεται ρητή απαγόρευση διάθεσής τους μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Το Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης επεκτείνεται σε τουλάχιστον οκτώ νέες Περιφερειακές Ενότητες και αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία. Μεταξύ άλλων, καταργείται η προϋπόθεση ύπαρξης σχέσης εργασίας πριν από τη μετεγκατάσταση, διευκολύνοντας περισσότερους πολίτες και οικογένειες να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα.

Παράλληλα, θεσπίζεται απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος επί των μισθωμάτων για ιδιοκτήτες που διαθέτουν τα ακίνητά τους για Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης ή για προγράμματα κοινωνικής κατοικίας, δημιουργώντας ένα σημαντικό κίνητρο για την αξιοποίηση ιδιωτικών ακινήτων προς όφελος της κοινωνίας.

Η δήλωση της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε: «Η κοινωνική πολιτική δεν είναι διαχείριση της ευαλωτότητας. Είναι δημιουργία προϋποθέσεων αυτονομίας. Με το νομοσχέδιο που γίνεται νόμος του κράτους, θεσμοθετούμε πολιτικές που δίνουν στον πολίτη περισσότερες δυνατότητες στην καθημερινότητά του. Ενισχύουμε τον Προσωπικό Βοηθό και αυξάνουμε τα ηλικιακά όρια, παρέχοντας στήριξη σε περισσότερους συμπολίτες μας. Η Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση γίνεται μόνιμη πολιτική για 2.000 οικογένειες. Δημιουργούμε περισσότερους εκπαιδευτές κινητικότητας για τα άτομα με αναπηρία όρασης. Κάνουμε την προσβασιμότητα εργαλείο αυτονομίας στο σπίτι και στον χώρο εργασίας. Και στη στέγαση, δημιουργούμε 2.000 κοινωνικές κατοικίες, αξιοποιώντας ανενεργά στρατόπεδα, επιταχύνουμε τις αλλαγές χρήσης, διευρύνουμε το Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης και δίνουμε φορολογικά κίνητρα για κοινωνική κατοικία και Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης. Από την Πολιτεία που αποζημιώνει την ανάγκη, περνάμε στην Πολιτεία που δίνει δυνατότητες, στήριξη και επιλογές. Λιγότερα εμπόδια, περισσότερες δυνατότητες: αυτό κάνουμε νόμο του κράτους.»

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το Υπουργείο, οι δαπάνες για την αναπηρία έχουν αυξηθεί σημαντικά από το 2019 έως το 2026. Τα αναπηρικά επιδόματα αυξήθηκαν κατά 67%, από 740 εκατ. ευρώ σε 1,25 δισ. ευρώ, ενώ οι δαπάνες για τις κλειστές δομές και τα ΚΔΑΠ ΑμεΑ έχουν, επίσης, ενισχυθεί σημαντικά.

Οι νέες παρεμβάσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της ισότιμης συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία και στη βελτίωση της πρόσβασης σε προσιτή κατοικία, αποτελώντας μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς, με περισσότερες ευκαιρίες, μεγαλύτερη προσβασιμότητα και ουσιαστική συμπερίληψη.