Ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνική δικαιοσύνη, ισότητα και συμμετοχή βρέθηκαν στο επίκεντρο της φετινής βράβευσης, με τον Χάρη Δούκα να υπογραμμίζει τη σημασία του «πολιτικού θάρρους» όταν η υπεράσπιση των αξιών έχει κόστος.
Στον πρωθυπουργό της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, απονεμήθηκε το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών 2026, σε αναγνώριση της συμβολής του στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών θεσμών, καθώς και της προσήλωσής του στην κοινωνική δικαιοσύνη και τη διεθνή αλληλεγγύη.
Το βραβείο παρέδωσε ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, κατά τη συνάντησή τους στο Palacio de la Moncloa στη Μαδρίτη, την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου. Η απονομή παρουσιάστηκε στη συνέχεια στη Στοά του Αττάλου, στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum 2026, όπου προβλήθηκε μαγνητοσκοπημένο μήνυμα του Ισπανού πρωθυπουργού.
«Πολιτικό θάρρος» σημαίνει υπεράσπιση των αξιών όταν υπάρχει κόστος
Στην τοποθέτησή του, ο Χάρης Δούκας εστίασε στην έννοια του πολιτικού θάρρους, συνδέοντάς την με την έμπρακτη υπεράσπιση αρχών και δικαιωμάτων, ιδιαίτερα όταν αυτή συνοδεύεται από πιέσεις και πολιτικό κόστος.
«Πολιτικό θάρρος δεν είναι να υπερασπίζεσαι μια αρχή όταν όλοι συμφωνούν μαζί σου. Είναι να την υπερασπίζεσαι όταν υπάρχουν πιέσεις, απειλές, κόστος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στις θέσεις και τις αποφάσεις του Πέδρο Σάντσεθ για το παλαιστινιακό κράτος, τη Γάζα και το Ιράν, αλλά και στις πολιτικές της ισπανικής κυβέρνησης γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη μεταναστευτική πολιτική. Το 2018, η Ισπανία άνοιξε τα λιμάνια της στο πλοίο Aquarius, το οποίο μετέφερε περισσότερους από 600 ανθρώπους που είχαν διασωθεί στη Μεσόγειο. Η συγκεκριμένη απόφαση παρουσιάστηκε ως μία από τις ενέργειες που αποτυπώνουν την έμφαση στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας.
Πέδρο Σάντσεθ: «Η δημοκρατία γίνεται ισχυρότερη όταν οι άνθρωποι συμμετέχουν»
Στο μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του, ο Πέδρο Σάντσεθ αναφέρθηκε στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοκρατίες, από την παραπληροφόρηση και τις γεωπολιτικές εντάσεις έως την αυξανόμενη αβεβαιότητα.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή των πολιτών και στην προστασία των δικαιωμάτων τους, σημειώνοντας:
«Γνωρίζουμε ότι η δημοκρατία γίνεται ισχυρότερη όταν οι άνθρωποι συμμετέχουν, όταν τα δικαιώματά τους προστατεύονται και όταν οι κυβερνήσεις ακούν τους πολίτες και τους υπηρετούν».
Ο Ισπανός πρωθυπουργός τόνισε ακόμη ότι δεν αντιμετωπίζει το βραβείο ως προσωπική διάκριση, αλλά ως αναγνώριση όλων εκείνων που συμβάλλουν καθημερινά στη λειτουργία και την ανανέωση της δημοκρατίας: δημοσίων υπαλλήλων, αιρετών εκπροσώπων, μελών της κοινωνίας των πολιτών, δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών και πολιτών.
«Αυτοί κρατούν τη φλόγα αναμμένη», σημείωσε.
Δημοκρατία σημαίνει ισότητα, δικαιοσύνη και συμμετοχή
Το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών απονέμεται από τον Δήμο Αθηναίων σε προσωπικότητες και οργανισμούς που έχουν συμβάλει στην προάσπιση της δημοκρατίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας και του κράτους δικαίου.
Η απονομή πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum, διεθνούς πρωτοβουλίας του Democracy & Culture Foundation, που διοργανώνεται σε συνεργασία με το Ίδρυμα Κόφι Ανάν και τον Δήμο Αθηναίων, με τη σύμπραξη των The New York Times.
Ιδιαίτερο συμβολισμό έχει και το ίδιο το φετινό βραβείο. Πρόκειται για το γλυπτό «Θεμέλια Δημοκρατίας», έργο της Μυρτώς Καπνιστή, τελειόφοιτης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών.
Το έργο αποτυπώνει οκτώ θεμελιώδεις αξίες της Δημοκρατίας: Ελευθερία, Ισονομία, Δικαιοσύνη, Αλληλεγγύη, Ισότητα, Κράτος Δικαίου, Συμμετοχή των πολιτών στα κοινά και Διάκριση των εξουσιών.
Αξίες που συνδέονται άμεσα με μια δημοκρατική κοινωνία στην οποία η διαφορετικότητα γίνεται σεβαστή, η συμμετοχή είναι ουσιαστική και κάθε άνθρωπος έχει χώρο και φωνή.
Το 2025, το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών είχε απονεμηθεί στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Γκιντεόν Λεβί.
