Στις 3 και 4 Νοεμβρίου 2026, ο Μύλος του Παπά στη Λάρισα γίνεται σημείο συνάντησης παιδιών Ρομά από πέντε ευρωπαϊκές χώρες, σε μια διεθνή δράση αφιερωμένη στη διαφορετικότητα, τη συμπερίληψη, την ισότιμη συμμετοχή και την ενδυνάμωση της νέας γενιάς.
Κάθε παιδί έχει δικαίωμα να εκφράζεται, να συμμετέχει στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή του και, πάνω απ’ όλα, να ακούγεται. Με αυτό το μήνυμα, παιδιά Ρομά από τη Γερμανία, την Ελλάδα, τη Σερβία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την Ουκρανία συναντιούνται στη Λάρισα, στις 3 και 4 Νοεμβρίου 2026, για να μοιραστούν εμπειρίες, να ανταλλάξουν απόψεις και να διεκδικήσουν έναν κόσμο με περισσότερες ευκαιρίες και λιγότερους αποκλεισμούς.
Η συνάντηση πραγματοποιείται στον Μύλο του Παπά, στο πλαίσιο του διεθνούς εργαστηρίου «4.5 Roma Peer Facilitators», που εντάσσεται στο ευρωπαϊκό έργο «Voices Unheard – Roma Children Leading the Way: Active Participation for a Brighter Future» («Φωνές που δεν ακούγονται – Τα παιδιά Ρομά ανοίγουν τον δρόμο: Ενεργός συμμετοχή για ένα καλύτερο μέλλον»).
Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η διοργάνωση του εργαστηρίου πραγματοποιείται από το ΚΕΑΝ (Κύτταρο Εναλλακτικών Αναζητήσεων), υπό την αιγίδα του Δήμου Λαρισαίων.
Η συμπερίληψη ξεκινά όταν κάθε φωνή ακούγεται
Στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας βρίσκεται η ενδυνάμωση των παιδιών Ρομά, με ιδιαίτερη έμφαση στα κορίτσια, τα οποία συχνά καλούνται να αντιμετωπίσουν πολλαπλά εμπόδια στην εκπαίδευση, στην κοινωνική συμμετοχή και στην ισότιμη πρόσβαση σε ευκαιρίες.
Βασικός στόχος του Voices Unheard είναι να ενισχύσει τη συμμετοχή των παιδιών στις δημοκρατικές διαδικασίες και στην κοινωνική ζωή, δίνοντάς τους τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να εκφράζουν τις ανάγκες, τις σκέψεις και τις προτάσεις τους.
Το έργο υλοποιείται με συντονιστή τον οργανισμό OlamAid, σε συνεργασία με τους Center for Youth Integration, ΚΕΑΝ, Nova Generacija και Voice of Romni.
Μέσα από τη συνεργασία οργανισμών από διαφορετικές χώρες, επιδιώκεται η δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου η πολιτισμική διαφορετικότητα αναγνωρίζεται ως πλούτος και τα παιδιά αποκτούν ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου και συμπεριληπτικού μέλλοντος.
Παιδιά από πέντε χώρες γίνονται πρωταγωνιστές της αλλαγής
Στη Λάρισα θα βρεθούν εκπρόσωποι των εταίρων του έργου από τη Γερμανία, την Ελλάδα, τη Σερβία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την Ουκρανία, συνοδευόμενοι από τρία παιδιά Ρομά από κάθε χώρα.
Τα συνολικά 15 παιδιά δεν θα περιοριστούν στον ρόλο των απλών συμμετεχόντων. Αντίθετα, θα αποτελέσουν τους βασικούς πρωταγωνιστές του εργαστηρίου, παρουσιάζοντας προσωπικές εμπειρίες, καλές πρακτικές και προτάσεις για ζητήματα που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους.
Μέσα από ανοιχτές συζητήσεις, δημιουργικές δραστηριότητες και βιωματικά εργαστήρια, θα έχουν την ευκαιρία να αναδείξουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, αλλά και να διαμορφώσουν από κοινού τη «Δήλωση Νέων» (Youth Declaration) του έργου.
Πρόκειται για μια διαδικασία που αναδεικνύει την αξία της ενεργού συμμετοχής, καθώς τα ίδια τα παιδιά καλούνται να συμβάλουν στη διαμόρφωση προτάσεων για ένα περιβάλλον χωρίς διακρίσεις και κοινωνικούς αποκλεισμούς.
Δύο ημέρες διαλόγου, δημιουργικότητας και συλλογικής δράσης
Το πρόγραμμα του διεθνούς εργαστηρίου περιλαμβάνει ομιλίες, συζητήσεις, ανταλλαγή εμπειριών και συμμετοχικές δραστηριότητες, με βασικό άξονα την ανάδειξη της φωνής των παιδιών Ρομά.
Τρίτη 3 Νοεμβρίου – «Ακούγοντας τις φωνές των νέων»
Η πρώτη ημέρα θα ξεκινήσει με υποδοχή και χαιρετισμούς, με τη συμμετοχή του Κοινοτικού Κέντρου Λάρισας – Παραρτήματος Ρομά.
Στη συνέχεια, στο πλαίσιο του Youth Voices Forum, θα πραγματοποιηθούν παρουσιάσεις σχετικά με την κατάσταση των νέων Ρομά στις συμμετέχουσες χώρες, τα επιτεύγματα του ευρωπαϊκού έργου και τις προσωπικές εμπειρίες των παιδιών.
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα έχει η δράση World Café, κατά την οποία οι συμμετέχοντες θα συζητήσουν ζητήματα που αφορούν την εκπαίδευση, τη συμμετοχή των νέων στην κοινωνία, τις διακρίσεις, τον κοινωνικό αποκλεισμό και τους διαθέσιμους μηχανισμούς υποστήριξης.
Η ημέρα θα περιλαμβάνει επίσης το συμμετοχικό εργαστήριο «What Does It Mean for My Voice to Be Heard?» («Τι σημαίνει να ακούγεται η φωνή μου;»), στο οποίο τα παιδιά θα εκφραστούν μέσα από την αφήγηση ιστοριών (storytelling), τη φωτογραφία και το παιχνίδι ρόλων.
Τετάρτη 4 Νοεμβρίου – «Από τη φωνή στη δράση»
Η δεύτερη ημέρα θα επικεντρωθεί στη μετατροπή των εμπειριών και των προβληματισμών των παιδιών σε συγκεκριμένες προτάσεις.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται ομιλίες από τη Δρ. Ρούλα Κίτσιου, από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, και τη Δρ. Δήμητρα Μακρή, Συντονίστρια Εκπαίδευσης Προσφύγων Αστικού Ιστού Λάρισας.
Παράλληλα, η κ. Γεωργία Καλπαζίδου, από τη ΜΚΟ REUMA, θα πραγματοποιήσει βιωματική δράση με θέμα «Η γλώσσα Ρομανί σε διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα», αναδεικνύοντας τη σημασία της γλώσσας ως στοιχείου πολιτισμικής ταυτότητας, έκφρασης και επικοινωνίας.
Θα ακολουθήσει το Co-Creation Lab, ένα εργαστήριο συνδημιουργίας, στο οποίο τα παιδιά θα συνεργαστούν για τη διαμόρφωση προτάσεων σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με την τελική διατύπωση της Voices Unheard Youth Declaration, μιας κοινής δήλωσης που θα αποτυπώνει τις προτεραιότητες, τις ανάγκες και τις διεκδικήσεις των παιδιών.
Το διήμερο θα ολοκληρωθεί με τελετή λήξης και απονομή βεβαιώσεων συμμετοχής.
Η προσβασιμότητα στη γλώσσα ως προϋπόθεση ισότιμης συμμετοχής
Μια ιδιαίτερα σημαντική διάσταση της διοργάνωσης είναι η μέριμνα για τη γλωσσική συμπερίληψη.
Η εταιρεία evenly, μέσω χορηγίας συμπερίληψης, καλύπτει το πρόγραμμα μετάφρασης του εργαστηρίου στις γλώσσες των εταίρων, διασφαλίζοντας ότι κάθε παιδί θα μπορεί να παρακολουθεί, να κατανοεί και να συμμετέχει ενεργά στις δραστηριότητες.
Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει μια ουσιαστική αρχή της συμπερίληψης: η ισότιμη συμμετοχή δεν εξασφαλίζεται μόνο με την παρουσία όλων στον ίδιο χώρο, αλλά και με τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών ώστε κάθε άνθρωπος να μπορεί να εκφραστεί χωρίς γλωσσικά ή άλλα εμπόδια.
Στη δράση συμμετέχει επίσης το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ενισχύοντας τη σύνδεση της εκπαιδευτικής και ακαδημαϊκής κοινότητας με πρωτοβουλίες κοινωνικής ένταξης και ενδυνάμωσης.
Ένα βήμα προς μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς
Το Voices Unheard δεν αποτελεί απλώς μια διεθνή συνάντηση νέων. Είναι μια πρωτοβουλία που επιδιώκει να αναδείξει τη σημασία της εκπροσώπησης, της διαφορετικότητας και της ουσιαστικής συμμετοχής των παιδιών Ρομά στον δημόσιο διάλογο.
Σε μια κοινωνία όπου οι προκαταλήψεις και οι διακρίσεις εξακολουθούν να δημιουργούν εμπόδια, δράσεις όπως αυτή υπενθυμίζουν ότι η συμπερίληψη απαιτεί ενεργή προσπάθεια, συνεργασία και, κυρίως, χώρο για τις φωνές εκείνων που συχνά δεν ακούγονται.
Η συνάντηση στη Λάρισα φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, ενθαρρύνοντας τα παιδιά να αναγνωρίσουν τη δύναμη της φωνής τους και να συμμετέχουν στη διαμόρφωση του μέλλοντός τους.
Γιατί μια πραγματικά συμπεριληπτική κοινωνία δεν μιλά μόνο για τα παιδιά, αλλά δίνει στα ίδια τα παιδιά τη δυνατότητα να μιλήσουν, να ακουστούν και να συνδιαμορφώσουν τις αποφάσεις που τα αφορούν.
Ευχαριστίες και υποστήριξη της δράσης
Το ΚΕΑΝ εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες προς τον Δήμο Λαρισαίων και την Περιφέρεια Θεσσαλίας για την παραχώρηση της αιγίδας τους, προς την evenly για τη χορηγία συμπερίληψης και την υποστήριξη της γλωσσικής προσβασιμότητας, καθώς και προς το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας για τη συμμετοχή του στη δράση.
Το διεθνές εργαστήριο «4.5 Roma Peer Facilitators» διοργανώνεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου «Voices Unheard – Roma Children Leading the Way: Active Participation for a Brighter Future», το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και υλοποιείται από τον OlamAid, σε συνεργασία με τους Center for Youth Integration, ΚΕΑΝ, Nova Generacija και Voice of Romni.
