Η προσβασιμότητα δεν είναι πολυτέλεια, είναι δικαίωμα. Και τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογία αποδεικνύει ότι μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία ενός πιο συμπεριληπτικού κόσμου. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Apple, η οποία έχει ενσωματώσει στις συσκευές της προηγμένες λειτουργίες που επιτρέπουν σε άτομα με τύφλωση ή χαμηλή όραση να «αντιλαμβάνονται» το περιβάλλον γύρω τους μέσω του κινητού τους.
Τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία της ισότητας
Μέσα από λειτουργίες προσβασιμότητας όπως το VoiceOver με Live Recognition και την εφαρμογή Μεγεθυντικός Φακός (Magnifier), τα iPhone μπορούν να χρησιμοποιήσουν την κάμερα και την τεχνητή νοημοσύνη για να περιγράψουν φωνητικά τι υπάρχει μπροστά από τον χρήστη. Αντικείμενα, κείμενα, άνθρωποι, πόρτες ή ακόμη και ολόκληρες σκηνές αναγνωρίζονται και περιγράφονται σε πραγματικό χρόνο.
Για έναν βλέποντα, αυτές οι πληροφορίες είναι αυτονόητες. Για έναν άνθρωπο με οπτική αναπηρία, όμως, μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στην εξάρτηση και την αυτονομία.
Αυτονομία στην καθημερινότητα
Οι λειτουργίες αυτές δεν έχουν σχεδιαστεί απλώς ως «έξτρα» δυνατότητες. Επιτρέπουν σε έναν χρήστη να:
- καταλάβει τι αντικείμενα υπάρχουν σε έναν χώρο,
- διαβάσει πινακίδες ή έντυπο κείμενο,
- εντοπίσει ανθρώπους και την απόστασή τους,
- κινηθεί με μεγαλύτερη ασφάλεια σε άγνωστα περιβάλλοντα.
Σε ορισμένα μοντέλα iPhone με τεχνολογία LiDAR, η ακρίβεια είναι ακόμη μεγαλύτερη, δίνοντας πληροφορίες για βάθος και απόσταση. Το αποτέλεσμα είναι μια εμπειρία που ενισχύει την ανεξαρτησία και την αυτοπεποίθηση.
Συμπερίληψη στην πράξη, όχι στα λόγια
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι οι παραπάνω δυνατότητες δεν απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό ή ακριβές πρόσθετες συσκευές. Είναι ενσωματωμένες στο λειτουργικό σύστημα και διαθέσιμες σε εκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως. Έτσι, η προσβασιμότητα παύει να είναι περιθωριακή και γίνεται μέρος του βασικού σχεδιασμού.
Η Apple, όπως και άλλες εταιρείες τεχνολογίας, δείχνει ότι η συμπερίληψη δεν αφορά μόνο εκπροσωπήσεις ή καμπάνιες. Αφορά τον σχεδιασμό προϊόντων που αναγνωρίζουν τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και τις πραγματικές τους ανάγκες.
Ένα βήμα προς έναν πιο δίκαιο ψηφιακό κόσμο
Η τεχνολογία από μόνη της δεν λύνει όλα τα προβλήματα. Όταν όμως χρησιμοποιείται με ενσυναίσθηση και υπευθυνότητα, μπορεί να γίνει ισχυρό εργαλείο κοινωνικής αλλαγής. Οι εφαρμογές και οι λειτουργίες που «βλέπουν» για όσους δεν μπορούν, μας υπενθυμίζουν ότι η καινοτομία έχει πραγματική αξία μόνο όταν χωράει όλους.
Η συμπερίληψη δεν είναι το μέλλον. Είναι το παρόν που οφείλουμε να χτίζουμε — και η προσβάσιμη τεχνολογία είναι ένα σημαντικό κομμάτι αυτού του δρόμου.
