Η γυναικεία ηγεσία ως δείκτης ουσιαστικής συμπερίληψης
Η συζήτηση γύρω από τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη (Diversity, Equity & Inclusion – DEI) δεν μπορεί να είναι πλήρης χωρίς αναφορά στη γυναικεία παρουσία στην ηγεσία. Σήμερα, η συμμετοχή των γυναικών σε θέσεις ευθύνης δεν αποτελεί απλώς ένδειξη προόδου, αλλά βασικό δείκτη του κατά πόσο ένας οργανισμός ενσωματώνει έμπρακτα τις αρχές της ισότητας.
Τα τελευταία χρόνια, περισσότερες γυναίκες διεκδικούν και κατακτούν θέσεις λήψης αποφάσεων, επηρεάζοντας θετικά τη στρατηγική, την κουλτούρα και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Έρευνες δείχνουν ότι οι οργανισμοί με ποικιλομορφία στην ηγεσία εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα καινοτομίας, καλύτερη διαχείριση ρίσκου και πιο συμπεριληπτικά μοντέλα διοίκησης. Παρά ταύτα, η πρόοδος δεν είναι ούτε γραμμική ούτε ομοιόμορφη.
Παγκόσμια πρόοδος με αργά βήματα
Σύμφωνα με την έρευνα “Women in Business 2025” της Grant Thornton, το ποσοστό των γυναικών σε ανώτερες διοικητικές θέσεις διεθνώς ανέρχεται στο 34% για το 2025. Πρόκειται για μια σταθερή αλλά περιορισμένη αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά — μια υπενθύμιση ότι η αλλαγή απαιτεί συστηματική δέσμευση.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περισσότερες από μία στις τρεις θέσεις ανώτερης διοίκησης καταλαμβάνονται από γυναίκες, γεγονός που αποτυπώνει τη θετική επίδραση ρυθμιστικών παρεμβάσεων και πολιτικών ισότητας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Νότια Αμερική, όπου η πρόοδος είναι ταχύτερη, αποδεικνύοντας ότι όταν η πολιτική βούληση συναντά μια κουλτούρα αλλαγής, τα αποτελέσματα μπορούν να επιταχυνθούν.
Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται έντονα όταν εξετάζουμε θέσεις κορυφής. Ο ρόλος του CEO παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανδροκρατούμενος, αποκαλύπτοντας ότι οι «γυάλινες οροφές» δεν έχουν ακόμη σπάσει οριστικά. Αντίθετα, οι γυναίκες ενισχύουν την παρουσία τους σε ρόλους όπως Οικονομική Διεύθυνση και Ανθρώπινο Δυναμικό — κρίσιμες λειτουργίες, αλλά όχι πάντα θέσεις στρατηγικής εξουσίας.
Η ελληνική πραγματικότητα: Πρόοδος με αντιφάσεις
Στην Ελλάδα, η εικόνα είναι σύνθετη. Το 30,7% των ανώτερων διοικητικών θέσεων καλύπτεται από γυναίκες — ένα ποσοστό που δείχνει πρόοδο, αλλά και εύθραυστη δυναμική, καθώς καταγράφεται μικρή υποχώρηση σε σχέση με το 2024.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 18,8% των ελληνικών επιχειρήσεων δεν διαθέτει καμία γυναίκα σε ηγετική θέση. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει ότι, παρά τη γενικότερη βελτίωση, σημαντικό μέρος της αγοράς παραμένει εκτός της κουλτούρας συμπερίληψης.
Από την άλλη πλευρά, περισσότερες από οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις έχουν τουλάχιστον μία γυναίκα σε ρόλο στρατηγικής σημασίας, γεγονός που δείχνει ότι η αλλαγή βρίσκεται σε εξέλιξη. Θετικά σημάδια εμφανίζονται και στον τομέα της τεχνολογίας, με αυξημένη — αν και ακόμη περιορισμένη — παρουσία γυναικών σε ρόλους όπως CTO.
Παράλληλα, αρκετές ελληνικές εταιρείες υιοθετούν πολιτικές ίσων αμοιβών, ευέλικτων μοντέλων εργασίας και προγραμμάτων διατήρησης ταλέντων. Ωστόσο, η ουσιαστική ενσωμάτωση της ισότητας στις διαδικασίες προσλήψεων και προαγωγών παραμένει ζητούμενο.
Από την πρόθεση στη δομική αλλαγή
Η διαφορετικότητα δεν είναι επικοινωνιακή στρατηγική ούτε μεμονωμένη πρωτοβουλία. Είναι δομική επιλογή που επηρεάζει τη λήψη αποφάσεων, την εταιρική κουλτούρα και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η πρόοδος υπάρχει, αλλά χρειάζεται βάθος, συνέπεια και λογοδοσία. Απαιτούνται ολιστικές παρεμβάσεις:
- διαφανή κριτήρια αξιολόγησης και προαγωγών,
- μηχανισμοί αντιμετώπισης ασυνείδητων προκαταλήψεων,
- στοχευμένη ανάπτυξη γυναικείου ταλέντου,
- ουσιαστική δέσμευση της ανώτατης διοίκησης.
Η συμπερίληψη δεν ολοκληρώνεται με την παρουσία μίας γυναίκας στο διοικητικό συμβούλιο. Ολοκληρώνεται όταν η ισότητα αποτελεί ενσωματωμένη αξία, όταν οι ευκαιρίες δεν εξαρτώνται από φύλο και όταν η ηγεσία αντανακλά την πολυφωνία της κοινωνίας.
Γιατί τελικά, η ισότητα στην ηγεσία δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιοσύνης — είναι θεμέλιο βιώσιμης ανάπτυξης.
