Σε μια περίοδο όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα και η προστασία της διαφορετικότητας εξακολουθούν να δοκιμάζονται, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: οι λεγόμενες «θεραπείες μεταστροφής» δεν έχουν θέση σε μια σύγχρονη και δημοκρατική Ευρώπη.
Η πρόσφατη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ως απάντηση στην Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών «Απαγόρευση των πρακτικών μετατροπής στην Ευρωπαϊκή Ένωση», αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς την προστασία των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων από πρακτικές που εδώ και χρόνια προκαλούν βαθιά ψυχικά και σωματικά τραύματα. Δεν πρόκειται απλώς για μια πολιτική τοποθέτηση. Πρόκειται για μια ηχηρή υπενθύμιση ότι η αξιοπρέπεια, η ταυτότητα και η ελευθερία ενός ανθρώπου δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο «διόρθωσης».
Οι πρακτικές μεταστροφής βασίζονται σε μια επικίνδυνη και αντιεπιστημονική αντίληψη: ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός ή η ταυτότητα φύλου ενός ανθρώπου είναι κάτι που πρέπει να αλλάξει. Ωστόσο, η διαφορετικότητα δεν είναι ασθένεια και η ταυτότητα δεν χρειάζεται θεραπεία. Οι πρακτικές αυτές έχουν καταδικαστεί διεθνώς από οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επιστημονικούς φορείς και επαγγελματίες ψυχικής υγείας, καθώς συχνά συνοδεύονται από ψυχολογική κακοποίηση, εξευτελισμό, κοινωνική απομόνωση, ακόμη και σωματική ή σεξουαλική βία.
Τα στοιχεία που δημοσίευσε ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ είναι αποκαλυπτικά: το 24% των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στην Ευρώπη δηλώνει ότι έχει υποστεί κάποια μορφή πρακτικής μεταστροφής. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται ακόμη περισσότερο για τα τρανς άτομα, αποδεικνύοντας ότι η ανάγκη προστασίας παραμένει επιτακτική.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι περισσότεροι από 1,1 εκατομμύριο πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, ζητώντας από την Επιτροπή να προχωρήσει σε συγκεκριμένες νομικές κινήσεις. Πρόκειται για μια ισχυρή κοινωνική παρέμβαση που αποδεικνύει πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται ότι η ισότητα και η συμπερίληψη δεν είναι θεωρητικές έννοιες, αλλά βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι οι πρακτικές μεταστροφής «δεν έχουν θέση στην Ένωσή μας», επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση της Ευρώπης για μια κοινωνία όπου κάθε άνθρωπος μπορεί να ζει ελεύθερα, ανοιχτά και αυθεντικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι έως το 2027 θα εκδώσει επίσημη σύσταση προς τα κράτη-μέλη, καλώντας τα να απαγορεύσουν αυτές τις πρακτικές και να υιοθετήσουν πολιτικές προστασίας των ΛΟΑΤΚΙ+ πολιτών.
Η χρονική συγκυρία της ανακοίνωσης, λίγες ημέρες πριν από τη Διεθνή Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, της Τρανσφοβίας και της Αμφιφοβίας (IDAHOT), δεν είναι τυχαία. Υπενθυμίζει ότι, παρά την πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν διακρίσεις, προκαταλήψεις και βία ακόμη και σήμερα.
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν αφορά μόνο τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Αφορά συνολικά το είδος της κοινωνίας που θέλουμε να οικοδομήσουμε. Μια κοινωνία όπου κανείς δεν θα μεγαλώνει πιστεύοντας ότι πρέπει να αλλάξει για να αξίζει αγάπη, αποδοχή ή σεβασμό. Μια κοινωνία όπου η διαφορετικότητα δεν θα αντιμετωπίζεται ως απειλή, αλλά ως μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας.
Γιατί τελικά η συμπερίληψη δεν είναι απλώς πολιτική επιλογή. Είναι στάση ζωής, ευθύνη και θεμελιώδης προϋπόθεση δημοκρατίας.
