Τις γυναικοκτονίες ως την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας και ως αποτέλεσμα βαθιά ριζωμένων ανισοτήτων ανέδειξε η εκδήλωση «Γυναικοκτονίες: 8+1 Ιστορίες και το Αίτημα για Νομική Αναγνώριση», που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με πρωτοβουλία του Κώστα Αρβανίτη, Αντιπροέδρου της πολιτικής ομάδας της Αριστεράς (The Left) και ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, σε συνεργασία με τη ΜΚΟ «Γίνε Άνθρωπος».
Συγγενείς θυμάτων από την Ελλάδα μετέφεραν στις Βρυξέλλες τις ιστορίες γυναικών που δεν προστατεύτηκαν, παρά τις προειδοποιήσεις, τις καταγγελίες και τις εκκλήσεις για βοήθεια. Οι μαρτυρίες τους ανέδειξαν ένα κοινό μοτίβο: θεσμική αδράνεια, κοινωνική ανοχή, ελλιπή πρόληψη και απουσία ουσιαστικής προστασίας, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη δολοφονία.
Κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης ήταν ότι η έμφυλη βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, αλλά ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημόσιας ασφάλειας και δημοκρατίας. Οι συμμετέχοντες τόνισαν πως οι φωνές των θυμάτων, όταν ακούγονται έγκαιρα, μπορούν να σώσουν ζωές και να οδηγήσουν σε πολιτικές που δεν αφήνουν καμία γυναίκα μόνη.
«Δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά»
Ο Κώστας Αρβανίτης υπογράμμισε ότι οι γυναικοκτονίες δεν αποτελούν μεμονωμένα εγκλήματα, αλλά δομικό αποτέλεσμα ανισοτήτων και αποτυχιών του κράτους δικαίου. Ως εισηγητής της επόμενης Έκθεσης για το Κράτος Δικαίου στην ΕΕ, τόνισε ότι στόχος είναι η αναγνώριση του όρου “γυναικοκτονία” σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να καταγράφεται, να προλαμβάνεται και να αντιμετωπίζεται με σαφή πολιτική ευθύνη.
Οι οικογένειες που έμειναν πίσω
Μητέρες, πατέρες και παιδιά θυμάτων μίλησαν για τις γυναίκες που δολοφονήθηκαν επειδή ήταν γυναίκες, αλλά και για τις οικογένειες που εγκαταλείφθηκαν μετά το έγκλημα. Τόνισαν ότι τα παιδιά των γυναικοκτονιών είναι και αυτά θύματα, με ανάγκη μακροχρόνιας ψυχολογικής, κοινωνικής και οικονομικής στήριξης.
Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν κρίσιμα αιτήματα:
- υποχρεωτική αξιολόγηση κινδύνου σε περιπτώσεις έμφυλης βίας
- αφαίρεση όπλων όταν υπάρχουν ενδείξεις απειλής
- αναγνώριση του stalking και της ψηφιακής παρακολούθησης ως σοβαρών δεικτών επικινδυνότητας
- εκπαίδευση αστυνομικών και δικαστικών αρχών
- ευρωπαϊκά πρωτόκολλα προστασίας και καταγραφής
Η διάσταση της συμπερίληψης
Ειδικοί επιστήμονες, νομικοί και ακαδημαϊκοί τόνισαν ότι η έμφυλη βία πλήττει δυσανάλογα γυναίκες που βρίσκονται ήδη σε ευάλωτες θέσεις λόγω φύλου, κοινωνικής θέσης, οικονομικής εξάρτησης ή μη ορατότητας. Η απουσία ενιαίου ευρωπαϊκού ορισμού οδηγεί σε υποκαταγραφή και ατιμωρησία, ενισχύοντας τον αποκλεισμό.
Η ευρωβουλευτής Έλενα Κουντουρά επισήμανε ότι η νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας είναι απαραίτητη για την πρόληψη και την προστασία των θυμάτων, ενώ υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να επενδύσει σε πολιτικές που σώζουν ζωές, χωρίς να αντιμετωπίζει το κόστος ως εμπόδιο.
«Η γυναικοκτονία ξεκινά πριν τον θάνατο»
Οι μαρτυρίες κατέληξαν σε ένα σαφές συμπέρασμα: η γυναικοκτονία δεν είναι μια στιγμιαία πράξη, αλλά μια διαδικασία που ξεκινά από τη σιωπή, την ανοχή και την αποτυχία των θεσμών να προστατεύσουν.
Η εκδήλωση έκλεισε με την κοινή παραδοχή ότι χωρίς ορατότητα, νομική αναγνώριση και συμπεριληπτικές πολιτικές πρόληψης, η Ευρώπη θα συνεχίσει να μετρά όχι μόνο δολοφονημένες γυναίκες, αλλά και οικογένειες που δεν έμαθαν ποτέ πώς να ξαναζούν.
