Μεταφορά του Εργαλείου Φέρουσας Ικανότητας Τουρισμού (Tourism Carrying Capacity Tool) για την υποστήριξη της βιωσιμότητας των στρατηγικών, σχεδίων, προϊόντων και υπηρεσιών οικοτουρισμού στη Μεσόγειο.
Το Τοπικό Εργαστήριο Ενδιαφερόμενων Φορέων (Local Stakeholder Workshop) πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου TOCAREMED, με στόχο να φέρει κοντά εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, επαγγελματίες του τουρισμού, φορείς φιλοξενίας και εκπροσώπους της τοπικής κοινωνίας, προκειμένου να συζητήσουν τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη της Μονεμβασίας και να εντοπίσουν ευκαιρίες για την ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας του προορισμού.
Το εργαστήριο αποτέλεσε ένα ουσιαστικό πεδίο διαλόγου και ανταλλαγής γνώσεων σχετικά με τις σύγχρονες προκλήσεις του τουρισμού, τις καλές πρακτικές βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης και τις μελλοντικές προοπτικές της Μονεμβασίας ως σημαντικού πολιτιστικού και ιστορικού προορισμού της Μεσογείου.
Εναρκτήριοι Χαιρετισμοί
Την έναρξη της εκδήλωσης πραγματοποίησαν:
- Σταύρος Χριστάκος, Αντιδήμαρχος της Δημοτικής Ενότητας Μονεμβασίας.
- Κατερίνα Τσαφατίνου, Πρόεδρος της Επιτροπής Τουρισμού του Δήμου Μονεμβασίας.
- Σταύρος Μηλιώνης, Πρόεδρος της KEAN.
Οι ομιλητές υπογράμμισαν ότι ο βιώσιμος τουρισμός αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για τη μελλοντική ανάπτυξη της Μονεμβασίας. Παράλληλα, τόνισαν την ανάγκη στενής συνεργασίας μεταξύ της τοπικής αυτοδιοίκησης, των τουριστικών επιχειρήσεων, των κατοίκων και της κοινωνίας των πολιτών, ώστε να διασφαλιστεί μια ισορροπημένη τουριστική ανάπτυξη που θα προστατεύει την πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής, ενώ παράλληλα θα αναβαθμίζει την εμπειρία των επισκεπτών.
Παρουσίαση του έργου TO CARE MED
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκε το έργο TOCAREMED, οι βασικοί του στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα και το ευρύτερο πλαίσιο εφαρμογής του στη Μεσόγειο.
Βασικά σημεία της παρουσίασης ήταν:
- Η προώθηση βιώσιμων και υπεύθυνων μοντέλων τουριστικής ανάπτυξης σε προορισμούς της Μεσογείου.
- Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας των τουριστικών προορισμών.
- Η προστασία των φυσικών και πολιτιστικών πόρων.
- Η ενίσχυση της συμμετοχής των εμπλεκόμενων φορέων μέσω των Ομάδων Εργασίας Προορισμού (Destination Working Groups – DWGs).
- Η υποστήριξη των τοπικών αρχών και των επαγγελματιών του τουρισμού στην ανάπτυξη πρακτικών λύσεων για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο των Ομάδων Εργασίας Προορισμού (DWGs), οι οποίες παρουσιάστηκαν ως ένας συνεργατικός μηχανισμός που διευκολύνει τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων, την καταγραφή των τοπικών αναγκών και τον από κοινού σχεδιασμό δράσεων για έναν πιο βιώσιμο τουρισμό.
Συζήτηση: Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Τουρισμό στη Μονεμβασιά
Στη συζήτηση συμμετείχαν:
- Σταύρος Χριστάκος, Αντιδήμαρχος της Δημοτικής Ενότητας Μονεμβασίας.
- Κατερίνα Τσαφατίνου, Πρόεδρος της Επιτροπής Τουρισμού του Δήμου Μονεμβασίας.
- Δημήτρης Γιαννίσης, Μέλος της Επιτροπής Τουρισμού.
Οι συμμετέχοντες αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τη σημερινή εικόνα του τουρισμού στη Μονεμβασιά, αναδεικνύοντας τόσο τις σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης όσο και τις βασικές προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο προορισμός.
Βασικές προκλήσεις που αναδείχθηκαν
- Η έντονη εποχικότητα της τουριστικής δραστηριότητας.
- Η αυξημένη πίεση στις υποδομές κατά τις περιόδους αιχμής.
- Τα ζητήματα κυκλοφοριακής διαχείρισης και προσβασιμότητας.
- Η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων και η προστασία του περιβάλλοντος.
- Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού στον τουριστικό κλάδο.
- Η ανάγκη για ισχυρότερη προβολή και αποτελεσματικότερο τουριστικό branding της Μονεμβασίας.
- Η εξισορρόπηση της τουριστικής ανάπτυξης με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και της τοπικής ταυτότητας.
Ευκαιρίες που αναδείχθηκαν
- Ανάπτυξη πολιτιστικών και ιστορικών τουριστικών προϊόντων.
- Προώθηση της τοπικής γαστρονομίας και των αγροδιατροφικών εμπειριών.
- Διεύρυνση των τουριστικών δραστηριοτήτων εκτός της θερινής περιόδου.
- Ανάπτυξη πεζοπορικού, φυσιολατρικού και βιωματικού τουρισμού.
- Ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων αρχών και των φορέων του ιδιωτικού τομέα.
- Αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για τη διαχείριση του προορισμού και την καλύτερη ενημέρωση των επισκεπτών.
Εργαστήριο Συζήτησης
Το εργαστήριο έδωσε στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να συμμετάσχουν σε έναν ανοιχτό και διαδραστικό διάλογο σχετικά με το μέλλον της Μονεμβασίας ως βιώσιμου τουριστικού προορισμού. Εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης, τουριστικών επιχειρήσεων, επιχειρήσεων φιλοξενίας και φορέων της τοπικής κοινωνίας αντάλλαξαν απόψεις για τις βασικές προτεραιότητες που θα πρέπει να καθοδηγήσουν τη μελλοντική ανάπτυξη του προορισμού.
Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν τη σημασία της διατήρησης του μοναδικού χαρακτήρα της Μονεμβασίας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η τουριστική ανάπτυξη θα παραμένει συμβατή με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη βελτίωση της διαχείρισης των φυσικών πόρων, κυρίως όσον αφορά την κατανάλωση νερού, τη διαχείριση των απορριμμάτων και την προστασία των παράκτιων και φυσικών οικοσυστημάτων. Όλοι οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι η περιβαλλοντική βιωσιμότητα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της τουριστικής στρατηγικής της Μονεμβασίας.
Παράλληλα, η συζήτηση ανέδειξε τη μεγάλη σημασία της προστασίας της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής. Οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν ότι η ιστορική ταυτότητα και η αυθεντικότητα της Μονεμβασίας αποτελούν τα σημαντικότερα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και θα πρέπει να παραμείνουν στο επίκεντρο κάθε μελλοντικής αναπτυξιακής προσπάθειας. Η ανάδειξη των τοπικών παραδόσεων, των πολιτιστικών εκδηλώσεων και των αυθεντικών εμπειριών για τους επισκέπτες αναγνωρίστηκε ως σημαντική ευκαιρία για την περαιτέρω ενίσχυση της ελκυστικότητας του προορισμού.
Βασικά Συμπεράσματα
Το εργαστήριο κατέδειξε ότι υπάρχει κοινή αντίληψη μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων πως η μελλοντική ανταγωνιστικότητα της Μονεμβασίας εξαρτάται από την υιοθέτηση ενός βιώσιμου μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης, το οποίο θα εξισορροπεί την οικονομική ανάπτυξη με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι ο προορισμός θα πρέπει να επικεντρωθεί στην αναβάθμιση της ποιότητας και της αξίας της εμπειρίας του επισκέπτη και όχι αποκλειστικά στην αύξηση του αριθμού των επισκεπτών. Η διατήρηση της αυθεντικότητας της Μονεμβασίας, η προστασία της πολιτιστικής της κληρονομιάς και η διαφύλαξη του φυσικού της περιβάλλοντος αναγνωρίστηκαν ως βασικές προϋποθέσεις για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του προορισμού.
Παράλληλα, αναδείχθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ της τοπικής αυτοδιοίκησης, των επιχειρήσεων του τουριστικού κλάδου, των κοινωνικών φορέων και των κατοίκων. Οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από ένα κοινό όραμα και συντονισμένες δράσεις όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Ένα ακόμη σημαντικό συμπέρασμα ήταν η ανάγκη εμπλουτισμού και διαφοροποίησης του τουριστικού προϊόντος, μέσω της ανάπτυξης του πολιτιστικού τουρισμού, της γαστρονομίας, των δραστηριοτήτων στη φύση και των βιωματικών εμπειριών, με στόχο την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου πέρα από τους θερινούς μήνες.
Επιπλέον, οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν τη σημασία της αξιοποίησης δεδομένων και σύγχρονων εργαλείων διαχείρισης προορισμών, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Μονεμβασίας απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις.
Συνολικά, το εργαστήριο επιβεβαίωσε την κοινή δέσμευση όλων των συμμετεχόντων να καταστεί η Μονεμβασιά ένας πρότυπος, ποιοτικός και βιώσιμος μεσογειακός προορισμός, που θα προστατεύει τη μοναδική του ταυτότητα, δημιουργώντας παράλληλα μακροπρόθεσμα οφέλη για τους κατοίκους, τις επιχειρήσεις και τους επισκέπτες.
Ολοκλήρωση της Εκδήλωσης – Επόμενα Βήματα
Στο πλαίσιο της υλοποίησης του έργου TOCAREMED, προτάθηκαν οι ακόλουθες ενέργειες:
- Συνέχιση της λειτουργίας της Ομάδας Εργασίας Προορισμού (Destination Working Group – DWG).
- Συλλογή απόψεων και προτάσεων από τους εμπλεκόμενους φορείς και καθορισμός των βασικών προτεραιοτήτων.
- Διαμόρφωση προτάσεων για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη της Μονεμβασίας.
- Ανταλλαγή γνώσεων, εμπειριών και καλών πρακτικών με τους υπόλοιπους μεσογειακούς προορισμούς που συμμετέχουν στο έργο.
- Διερεύνηση και υλοποίηση πιλοτικών δράσεων που θα υποστηρίζουν τη βιώσιμη διαχείριση του προορισμού και τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών.
Το εργαστήριο ολοκληρώθηκε με ευχαριστίες προς όλους τους συμμετέχοντες, τους ομιλητές, τους εκπροσώπους των τοπικών φορέων και τον Δήμο Μονεμβασίας για τη συμβολή τους στην επιτυχημένη διοργάνωση και τη θερμή φιλοξενία.
Μετά την επίσημη λήξη της εκδήλωσης, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να συνεχίσουν τις συζητήσεις τους σε ειδική συνάντηση δικτύωσης και δείπνο που πραγματοποιήθηκε στον υπαίθριο χώρο της διοργάνωσης. Η συνάντηση αυτή δημιούργησε πρόσθετες ευκαιρίες για ανταλλαγή ιδεών, ανάπτυξη συνεργασιών και ενίσχυση της δικτύωσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση κοινών πρωτοβουλιών για το μέλλον της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης της Μονεμβασίας.
