Μια νέα δυνατότητα για χιλιάδες νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων δημιουργεί η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021–2027, με επιδοτήσεις που φτάνουν έως και το 95%. Η πρωτοβουλία συνδέεται με τη στεγαστική πολιτική, την κοινωνική συνοχή και την ανάγκη για αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόσβαση σε κατάλληλη κατοικία αποτελεί σημαντική πρόκληση για πολλούς πολίτες.

Η κατοικία δεν είναι απλώς ένας χώρος διαμονής. Είναι βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια, την ανεξαρτησία, την αξιοπρέπεια και την ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή. Για τα νοικοκυριά με περιορισμένους οικονομικούς πόρους, τους ηλικιωμένους και τα άτομα με αναπηρία, η δυνατότητα ανακαίνισης ενός σπιτιού μπορεί να έχει καθοριστική σημασία για την καθημερινότητά τους.

Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται η νέα δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας», συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατομμυρίων ευρώ, για την οποία δημοσιεύτηκε ο Οδηγός Εφαρμογής στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021–2027.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια αντιμετώπισης του στεγαστικού προβλήματος, ένα ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο της κοινωνικής πολιτικής και του δημόσιου διαλόγου, με τη Δόμνα Μιχαηλίδου να έχει αναδείξει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, τη σημασία της πρόσβασης σε προσιτή κατοικία.

Επιδοτήσεις έως 95% για νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων

Το πρόγραμμα προβλέπει σημαντική οικονομική ενίσχυση για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών.

Ειδικότερα, οι επιχορηγήσεις κυμαίνονται από 70% έως 95%, με ανώτατο ποσό χρηματοδότησης τις 36.000 ευρώ για τις επιλέξιμες παρεμβάσεις.

Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του Οδηγού.

Η δράση απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και έχει διπλό στόχο: αφενός την επαναφορά κλειστών κατοικιών σε χρήση και αφετέρου τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης σε σπίτια που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.

Πέρα από την αναβάθμιση των ακινήτων, το πρόγραμμα επιδιώκει να περιορίσει το ενεργειακό κόστος, το οποίο επιβαρύνει ιδιαίτερα τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά.

Η προσβασιμότητα ως μέρος της αξιοπρεπούς διαβίωσης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την πλευρά της διαφορετικότητας και της συμπερίληψης παρουσιάζει η δυνατότητα χρηματοδότησης παρεμβάσεων προσβασιμότητας, όπου αυτές προβλέπονται από τους όρους του προγράμματος.

Για έναν άνθρωπο με αναπηρία ή περιορισμένη κινητικότητα, η κατάλληλη διαμόρφωση του εσωτερικού μιας κατοικίας μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την αυτονομία, την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής του.

Αντίστοιχα, για ηλικιωμένους ή ανθρώπους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην καθημερινή μετακίνησή τους, ένα πιο λειτουργικό περιβάλλον κατοικίας μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της ανεξαρτησίας τους.

Η συμπεριληπτική διάσταση της στεγαστικής πολιτικής βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την προσέγγιση: στην αναγνώριση ότι οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές ανάγκες και ότι η κατοικία πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να μπορεί να ανταποκρίνεται σε αυτές.

Ποιες εργασίες καλύπτει το πρόγραμμα

Η δράση χρηματοδοτεί ένα ευρύ φάσμα εργασιών επισκευής, ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης.

Μεταξύ των επιλέξιμων παρεμβάσεων περιλαμβάνονται:

• Ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου και αντικατάσταση ειδών υγιεινής.
• Αντικατάσταση δαπέδων, εσωτερικών θυρών και πόρτας εισόδου.
• Επισκευή ή αντικατάσταση ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων.
• Εργασίες επισκευής δομικών στοιχείων, τοποθέτηση πλακιδίων και χρωματισμοί.
• Εσωτερικές διαρρυθμίσεις και παρεμβάσεις προσβασιμότητας, όπου προβλέπονται.
• Αντικατάσταση κουφωμάτων και θερμομόνωση.
• Αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης.
• Εγκατάσταση συστημάτων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης.

Βασική προϋπόθεση είναι κάθε πρόταση να συνδυάζει εργασίες ανακαίνισης με παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης, εξασφαλίζοντας βελτίωση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.

Πρώτα οι κλειστές κατοικίες – Σε δύο φάσεις οι αιτήσεις

Η ενεργοποίηση της πλατφόρμας υποβολής αιτήσεων θα πραγματοποιηθεί σε δύο φάσεις.

Αρχικά θα δοθεί η δυνατότητα συμμετοχής για τις κλειστές κατοικίες, ενώ σε δεύτερο στάδιο θα ακολουθήσουν τα ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.

Η προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες αποσκοπεί στην αξιοποίηση ακινήτων που παραμένουν ανενεργά, σε μια περίοδο αυξημένων στεγαστικών αναγκών.

Η δημοσίευση του Οδηγού Εφαρμογής δεν σημαίνει ότι έχει ξεκινήσει η υποβολή αιτήσεων. Οι ημερομηνίες έναρξης και οι αντίστοιχες προθεσμίες θα ανακοινωθούν στη συνέχεια.

Τι πρέπει να κάνουν οι ενδιαφερόμενοι

Πρώτο απαραίτητο βήμα για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για τη συγκεκριμένη κατοικία.

Η βεβαίωση αποτελεί προϋπόθεση για την αίτηση, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται αυτόματη έγκριση χρηματοδότησης.

Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστήματος της δράσης, το οποίο διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ).

Κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας είναι το «Σχέδιο Παρεμβάσεων», στο οποίο θα αποτυπώνονται οι προτεινόμενες εργασίες και ο προϋπολογισμός τους.

Η συνδρομή τεχνικού συμβούλου δεν είναι υποχρεωτική κατά την υποβολή της αίτησης, συνιστάται όμως για την ορθή επιλογή των εργασιών και την εκτίμηση του κόστους.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν ήδη να προετοιμάσουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, να ελέγξουν τα στοιχεία του ακινήτου, να εξασφαλίσουν πιθανές συναινέσεις συνιδιοκτητών και να διευθετήσουν τυχόν πολεοδομικές εκκρεμότητες.

Το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας θα υποβάλλονται σε επόμενο στάδιο, μετά τη θετική αξιολόγηση της αίτησης, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προθεσμίες.

Η στεγαστική πολιτική συνδέεται με την κοινωνική ισότητα

Σε μια εποχή κατά την οποία το κόστος κατοικίας και ενέργειας αποτελεί σημαντικό βάρος για πολλά νοικοκυριά, η δυνατότητα χρηματοδοτούμενης ανακαίνισης μπορεί να συμβάλει στη μείωση των ανισοτήτων.

Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ενός σπιτιού μπορεί να περιορίσει τις δαπάνες θέρμανσης και ψύξης, ενώ οι εργασίες επισκευής και λειτουργικής αναβάθμισης μπορούν να δημιουργήσουν ασφαλέστερες και πιο αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης.

Παράλληλα, η πρόβλεψη παρεμβάσεων προσβασιμότητας αναδεικνύει τη σημασία μιας στεγαστικής πολιτικής που λαμβάνει υπόψη διαφορετικές ανάγκες και καθημερινές προκλήσεις.

Η πρόσβαση σε μια ασφαλή, λειτουργική και αξιοπρεπή κατοικία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασική προϋπόθεση κοινωνικής ένταξης και ισότιμης συμμετοχής.

Η νέα δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση, εφόσον η εφαρμογή της διασφαλίσει ότι η οικονομική ενίσχυση φτάνει στα νοικοκυριά που την έχουν πραγματικά ανάγκη.

Περισσότερες πληροφορίες: Ο Οδηγός Εφαρμογής είναι διαθέσιμος στην επίσημη ιστοσελίδα του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021–2027»: