Η πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ αναδεικνύει μια πραγματικότητα που δεν αφορά μόνο τις συνθήκες εργασίας, αλλά τον ίδιο τον πυρήνα της διαφορετικότητας και της συμπερίληψης στους χώρους δουλειάς. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οκτώ στους δέκα εργαζόμενους βιώνουν έντονη πίεση, με το εργασιακό στρες να επηρεάζει άμεσα όχι μόνο την απόδοσή τους, αλλά και την προσωπική και κοινωνική τους ζωή.
Όταν η πίεση γίνεται κανονικότητα
Το 73% των εργαζομένων δηλώνει ότι εργάζεται με αυστηρά χρονοδιαγράμματα, ενώ το 87% αναφέρει ότι βρίσκεται συχνά ή πάντα υπό συνθήκες άγχους. Περισσότεροι από τους μισούς (51%) παραδέχονται ότι η ψυχολογική πίεση της εργασίας επηρεάζει αρνητικά τη ζωή τους εκτός δουλειάς.
Η ένταση δεν κάνει διακρίσεις ηλικίας. Αντίθετα, διαπερνά όλες τις γενιές:
- Το 47% των εργαζομένων 17–34 ετών βιώνει άγχος «πάντα» ή «τις περισσότερες φορές».
- Το ποσοστό αυξάνεται στο 50% για τις ηλικίες 35–54.
- Φτάνει το 53% για τους εργαζόμενους 55+.
Ιδιαίτερα οι εργαζόμενοι 35–54 (57%) και 55+ (52%) δηλώνουν ότι η εργασιακή πίεση επηρεάζει ουσιαστικά την προσωπική τους ζωή. Το μήνυμα είναι σαφές: η ποιότητα εργασίας συνδέεται άμεσα με την ποιότητα ζωής.
Διαφορετικότητα χωρίς προστασία δεν είναι συμπερίληψη
Τα ευρήματα για τη σεξουαλική παρενόχληση και τον εργασιακό εκφοβισμό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Το φαινόμενο δεν αφορά μεμονωμένες περιπτώσεις αλλά αναδεικνύεται ως δομικό και πολυπαραγοντικό.
Οι βασικοί παράγοντες διάκρισης και παρενόχλησης που καταγράφονται είναι:
- Η ηλικία (36%)
- Το φύλο (27%)
- Ο σεξουαλικός προσανατολισμός (10%)
- Η εθνικότητα (7%)
Στις γυναίκες, το φύλο αναφέρεται ως κύριος λόγος παρενόχλησης (42%), ενώ στους άνδρες κυριαρχεί η ηλικία (35%). Στους νεότερους εργαζόμενους (17–34), ο σεξουαλικός προσανατολισμός εμφανίζεται με το υψηλότερο ποσοστό (10%) σε σχέση με άλλες ηλικιακές ομάδες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι υψηλά ποσοστά παρενόχλησης δηλώνονται από εργαζόμενους με μεταπτυχιακή ή διδακτορική εκπαίδευση (16%) καθώς και από άτομα με τεχνική ή επαγγελματική κατάρτιση (15%). Η μόρφωση, επομένως, δεν λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στις διακρίσεις.
Κλάδοι υψηλής έντασης και άνισες συνθήκες
Οι κλάδοι με τα υψηλότερα ποσοστά εντατικοποίησης της εργασίας είναι:
- Εκπαίδευση (79%)
- Επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες (77%)
- Μεταποίηση (76%)
- Εστίαση και φιλοξενία (76%)
- Μεταφορές (72%)
- Υγεία (71%)
- Κατασκευές (70%)
- Λιανεμπόριο (67%)
Η πίεση αυξάνεται όσο μεγαλώνει το μέγεθος της επιχείρησης: από 65% στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, σε 84% στις μεγάλες (250+ εργαζόμενοι). Παράλληλα, το 62% των εργαζομένων σε μεγάλες επιχειρήσεις δηλώνει ότι η εργασία επηρεάζει αρνητικά την προσωπική του ζωή, έναντι 41% στις μικρές.
Η υγεία και η συμπερίληψη ως στρατηγική προτεραιότητα
Η παρατεταμένη πίεση δεν είναι μόνο ζήτημα ευεξίας — είναι ζήτημα βιωσιμότητας. Συνδέεται με επαγγελματική εξουθένωση (burnout), διαταραχές ύπνου, αυξημένα λάθη, απουσίες, μειωμένη παραγωγικότητα και ακόμη και πρόωρη αποχώρηση από την εργασία. Το κόστος δεν είναι μόνο ατομικό, αλλά και κοινωνικό.
Για έναν οργανισμό που επιδιώκει πραγματική διαφορετικότητα και συμπερίληψη, η ψυχολογική ασφάλεια, η μηδενική ανοχή σε διακρίσεις και παρενόχληση, και η ουσιαστική υποστήριξη των εργαζομένων δεν είναι «παράπλευρες» πολιτικές — είναι θεμελιώδεις προϋποθέσεις.
Η συμπερίληψη δεν μετριέται μόνο με αριθμούς εκπροσώπησης. Μετριέται με το αν κάθε εργαζόμενος, ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, εθνικότητας ή σεξουαλικού προσανατολισμού, μπορεί να εργάζεται χωρίς φόβο, χωρίς εξάντληση και χωρίς αποκλεισμούς.
