Μετάφραση/Επιμέλεια: Άννα Κωνσταντινίδη Απέργη, Special Advisor – Diversity Charter Greece
Η ανεξαρτησία της Ευρώπης αφορά την προστασία των ελευθεριών μας. Την ελευθερία να αποφασίζουμε. Να μιλάμε ανοιχτά. Να μετακινούμαστε σε ολόκληρη την ήπειρο. Την ελευθερία να ψηφίζουμε. Να αγαπάμε. Να προσεύχόμαστε. Να ζούμε σε μια ένωση ισότητας. (Ursula von der Leyen, Ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης 2025).
Μια πραγματικά συμπεριληπτική κοινωνία ενδυναμώνει και αξιοποιεί τις δυνατότητες όλων των πολιτών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει την ισότητα στο επίκεντρο της ατζέντας της, προσπαθώντας να οικοδομήσει μια ένωση ισότητας όπου όλοι οι άνθρωποι μπορούν να ζουν απαλλαγμένοι από διακρίσεις.
Για την υποστήριξη αυτού του στόχου, η Επιτροπή υιοθέτησε ένα ολοκληρωμένο σύνολο στρατηγικών ισότητας που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να ζουν, να ευημερούν και να ηγούνται όλα τα άτομα ανεξάρτητα από τις διαφορές που βασίζονται στο φύλο, την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, τη θρησκεία ή άλλες πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία, την έκφραση, την ταυτότητα, τα χαρακτηριστικά φύλου και τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Αυτές περιλαμβάνουν:
- Στρατηγικές Ισότητας των ΛΟΑΤΚΙ+ για την περίοδο 2026-2030 και 2020-2025.
- Στρατηγικές για την Ισότητα των Φύλων 2026-2030 και 2020-2025,
- Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ανάπηρων Ατόμων 2021-2030,
- Σχέδιο Δράσης της ΕΕ κατά του Ρατσισμού 2020-2025,
- Στρατηγική της ΕΕ κατά του Ρατσισμού 2026-2030,
- Στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για τα Ρομά, την ισότητα, την ένταξη και τη συμμετοχή 2020-2030
Διαβάστε επίσης: Απόφαση-ορόσημο του ΔΕΕ. Απαιτεί νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου σε όλα τα κράτη μέλη
Το δικαίωμα να είσαι ο εαυτός σου
Στην ΕΕ, οι διακρίσεις λόγω οποιουδήποτε λόγου (φύλο, εθνική ή εθνοτική καταγωγή, τη θρησκεία ή άλλες πεποιθήσεις, αναπηρία, ηλικία, έκφραση, ταυτότητα, χαρακτηριστικά φύλου και σεξουαλικό προσανατολισμό), απαγορεύονται από το νόμο. Ωστόσο, για πολλά άτομα, αυτό εξακολουθεί να αποτελεί μία καθημερινή πραγματικότητα. Για να διασφαλιστεί η τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων της ισότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει συνεχώς νέες πολιτικές και πρωτοβουλίες, με επίκεντρο την προώθηση της ισότητας και της ένταξης.
Μια ήπειρος όπου μπορείς να στοχεύσεις όσο ψηλά θέλεις
Η ΕΕ επιδιώκει να γίνει μια ήπειρος όπου ο κάθε άτομο μπορεί να επιλέξει όποιο μονοπάτι θέλει στη ζωή, απαλλαγμένο από βία και στερεότυπα λόγω φύλου.
Ισότητα των Φύλων
Όσον αφορά την ισότητα των φύλων, οι χώρες της ΕΕ έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο, μεταξύ άλλων με την προώθηση κοινής νομοθεσίας και την ενσωμάτωση των προοπτικών της ισότητας των φύλων σε διαφορετικούς τομείς πολιτικής.
Ωστόσο, οι χώρες της ΕΕ απέχουν ακόμη πολύ από την επίτευξη πλήρους ισότητας των φύλων και η πρόοδος είναι αργή. Η έμφυλη βία παραμένει ευρέως διαδεδομένη. Στην αγορά εργασίας, οι γυναίκες υπερεκπροσωπούνται σε χαμηλότερα αμειβόμενους τομείς και σε θέσεις λήψης αποφάσεων. Εξακολουθούν να κερδίζουν, κατά μέσο όρο, σχεδόν 13% λιγότερα από τους άνδρες ανά ώρα. Η έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες γενικά εκτελούν περισσότερες οικιακές εργασίες από τους άνδρες. Τα στερεότυπα των φύλων, που επηρεάζουν τόσο τις γυναίκες όσο και τους άνδρες, αποτελούν βασική αιτία αυτών των ανισοτήτων.
Βασιζόμενη στην προηγούμενη πενταετή στρατηγική, η Επιτροπή δρομολόγησε μια νέα στρατηγική για την ισότητα των φύλων το 2026, με στόχο την επιτάχυνση της προόδου προς την ισότητα των φύλων σε ολόκληρη την ΕΕ.
Μια ήπειρος όπου μπορείς να αγαπήσεις όποιο άτομο θέλεις
Παρά τις προσπάθειές μας να επιτρέψουμε σε όλα τα άτομα να είναι αυτό που είναι και να αγαπούν όποιο άτομο θέλουν, τα ΛΟΑΤΚΙ+ συχνά υφίστανται διακρίσεις. Μια έρευνα που διεξήχθη από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) το 2023 έδειξε ότι οι διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου εξακολουθούν να είναι υψηλές. Η παρενόχληση, ο εκφοβισμός και η βία είναι υψηλότερα από ό,τι πριν. Η ίδια έρευνα διαπίστωσε ότι το 55% των ατόμων ΛΟΑΤΚΙ+ που ερωτήθηκαν έχουν υποστεί παρενόχληση επειδή είναι ΛΟΑΤΚΙ+.
Βασιζόμενη στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο πλαίσιο της πρώτης στρατηγικής της για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+, η Επιτροπή δρομολόγησε τη Στρατηγική της για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ 2026-2030, με στόχο τη συνέχιση της προώθησης της ισότητας και της μη διάκρισης, προστατεύοντας και ενδυναμώνοντας τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ+ και συμμετέχοντας στην κοινωνία.
Μια ήπειρος όπου μπορείς να είσαι αυτό που είσαι
Αντιμετώπιση του ρατσισμού
Είμαστε «ενωμένα στην ποικιλομορφία» σε μια ήπειρο που διαθέτει πολλούς διαφορετικούς πολιτισμούς, παραδόσεις και γλώσσες.
Αλλά για να ανταποκριθεί στο σύνθημά της η ΕΕ, πρέπει να καταπολεμούμε συνεχώς τον ρατσισμό και τα ξενοφοβικά κινήματα, συμπεριλαμβανομένων η καταπολέμηση του αντισημιτισμού και του αντιμουσουλμανικού μίσους.
Το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο σχετικά με τις διακρίσεις δείχνει ότι σχεδόν δύο στους τρεις πολίτες εξακολουθούν να θεωρούν τις φυλετικές διακρίσεις ως ένα διαδεδομένο πρόβλημα στις χώρες τους.
Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ έχει σημειώσει πρόοδο στην αντιμετώπιση του ρατσισμού, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην άρση των εμποδίων που δημιουργούνται από τις φυλετικές διακρίσεις και στην ενσωμάτωση των προσπαθειών κατά του ρατσισμού σε όλες τις σχετικές πολιτικές της ΕΕ. Βασιζόμενη στο Σχέδιο Δράσης κατά του Ρατσισμού (2020-2025), η Επιτροπή έχει ενισχύσει την προσέγγισή της μέσω μιας νέας στρατηγικής κατά του ρατσισμού, εντείνοντας τη δράση κατά όλων των μορφών ρατσισμού.
Περισσότερη ένταξη για τα Ανάπηρα Άτομα
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής, τα ανάπηρα άτομα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην κοινωνία μας. Η Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ανάπηρων Ατόμων 2021-2030 στοχεύει στη βελτίωση της ζωής των ατόμων αυτών και στη διασφάλιση ότι μπορούν να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους και να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία και στην οικονομία σε ισότιμη βάση με τα μη ανάπηρα άτομα.
Η Επιτροπή έχει προβεί σε απολογισμό των νέων αναγκών και προκλήσεων που έχουν προκύψει από το 2021, όπως η ανάγκη προετοιμασίας σε περιόδους κρίσης και η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία παρουσιάζει τόσο προκλήσεις όσο και ευκαιρίες. Ως αποτέλεσμα, η στρατηγική ενισχύθηκε τον Μάιο του 2026, μεταξύ άλλων για να αυξηθεί η φιλοδοξία της και να επικεντρωθεί στην καλύτερη εφαρμογή της.
Σύμφωνα με τη Στρατηγική, ένα Πακέτο Απασχόλησης για τα Ανάπηρα Άτομα εγκρίθηκε το 2022. Δεδομένου ότι μόνο τα μισά από τα 42,8 εκατομμύρια ανάπηρα άτομα στην ΕΕ εργάζονται, τέτοιες πρωτοβουλίες παρέχουν καθοδήγηση σε εργοδότες και δημόσιες αρχές, ενώ παράλληλα βοηθούν περισσότερα ανάπηρα άτομα να έχουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας.
Τα τελευταία χρόνια, επίσης, έχουν θεσπιστεί αρκετοί κανόνες της ΕΕ για να καταστεί πιο προσβάσιμη για τα ανάπηρα άτομα, συμπεριλαμβανομένων:
- Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα, που καλύπτει προϊόντα και υπηρεσίες
- και Οδηγία για την Προσβασιμότητα στον Ιστό
Άλλες πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν:
- Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας και Ευρωπαϊκή Κάρτα Στάθμευσης,
- υποστηριζόμενη στέγαση
- κοινωνικές υπηρεσίες
Ισότητα, ένταξη και συμμετοχή των Ρομά
Τα Ρομά άτομα, αποτελούν τη μεγαλύτερη εθνοτική πληθυσμιακή ομάδα της Ευρώπης. Από τα 10-12 εκατομμύρια, περίπου 6 εκατομμύρια είναι πολίτες ή κάτοικοι της ΕΕ.
Παρόλο που υπάρχει απαγόρευση των διακρίσεων στην ΕΕ, πολλά Ρομά άτομα, εξακολουθούν να είναι θύματα προκαταλήψεων και κοινωνικού αποκλεισμού.
Το 2020, η Επιτροπή ξεκίνησε ένα 10ετές Σχέδιο για την υποστήριξη της Ισότητας, της Ένταξης και της Συμμετοχής της κοινότητας των Ρομά στην ΕΕ, όπου καθόρισε τους στόχους της για το 2030, συμπεριλαμβανομένων:
- μείωση του ποσοστού των Ρομά που έχουν υποστεί διακρίσεις τουλάχιστον κατά το ήμισυ
- μείωση του χάσματος φτώχειας μεταξύ των Ρομά και του γενικού πληθυσμού τουλάχιστον κατά το ήμισυ
- μείωση του ποσοστού των παιδιών Ρομά που φοιτούν σε διαχωρισμένα δημοτικά σχολεία
- μείωση του χάσματος στο προσδόκιμο ζωής
Η ομάδα εργασίας για την ισότητα
Και οι πέντε στρατηγικές για την Ένωση Ισότητας, συνδυάζουν στοχευμένα μέτρα (όπως νομοθεσία για την ισότητα ή ειδικές δραστηριότητες ευαισθητοποίησης) και προσπάθειες για την ενσωμάτωση της ισότητας σε άλλους τομείς της πολιτικής.
Για να βοηθήσει στην ενσωμάτωση της ισότητας σε όλους τους τομείς πολιτικής, η Επιτροπή δημιούργησε μια Ειδική Ομάδα Εργασίας.
Σχετικοί σύνδεσμοι:
Ισότητα και ένταξη: https://commission.europa.eu/topics/equality-and-inclusion_en
Στατιστικά στοιχεία για την ισότητα: https://ec.europa.eu/eurostat/web/equality-non-discrimination/overview
Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE): https://eige.europa.eu/
Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA): https://fra.europa.eu/en
Αντιμετώπιση των διακρίσεων: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/combatting-discrimination/racism-and-xenophobia_en
Δράσεις της Επιτροπής για την επίτευξη της ισότητας των φύλων: https://commission.europa.eu/topics/equality-and-inclusion/equality-and-inclusion-key-actions/actions-gender-equality_en
Προστασία των δικαιωμάτων και της ασφάλειας των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων: https://commission.europa.eu/topics/equality-and-inclusion/equality-and-inclusion-key-actions/actions-lgbtiq-equality_en
Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης κατά του Ρατσισμού 2026-2030: https://commission.europa.eu/news-and-media/news/new-anti-racism-strategy-pushes-equality-all-2026-01-20_en
Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ανάπηρων Ατόμων 2021-2030: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/disability/enhancing-strategy-rights-persons-disabilities-2030_en
Δράσεις της Επιτροπής για την προώθηση της ισότητας, της ένταξης και της συμμετοχής των Ρομά στην ΕΕ: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/combatting-discrimination/roma-eu/roma-equality-inclusion-and-participation-eu_en
Ομάδα Εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ισότητα: https://commission.europa.eu/topics/equality-and-inclusion/equality-and-inclusion-key-actions/task-force-equality-european-commission_en
Με πληροφορίες από: European Commission
